• Γράφει ο Κοσμάς Ζακυνθινός

Με ένα ισχυρό επενδυτικό πλάνο 6,9 εκατ. ευρώ στην Ελλάδα την τελευταία 4ετία, 17 νέες κλινικές μελέτες και συμμετοχή 473 ασθενών με διαβήτη και αιμορροφιλία, η Novo Nordisk επισφραγίζει την «χρυσή» επέτειο 40 χρόνων συνεχούς δραστηριοποίησης στη χώρα μας. Στην κατάμεστη αίθουσα του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), ο Γενικός Διευθυντής της φαρμακευτικής επιχείρησης, κ. Ολύμπιος Παπαδημητρίου, επεσήμανε την αξία και πολυπλοκότητα της κλινικής έρευνας για την παραγωγή καινοτόμων φαρμάκων στους ασθενείς με διαβήτη, περιγράφοντας σε μια σύντομη αναδρομή τα πρώτα βήματα της Novo Nordisk στην Ελλάδα.

Ολύμπιος Παπαδημητρίου

ΔΩΡΕΑΝ ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

Όπως τόνισε ο κ. Ολύμπιος Παπαδημητρίου, συνεργαζόμαστε με οργανώσεις ασθενών, επαγγελματίες υγείας, μη κυβερνητικές οργανώσεις και άλλους εταίρους ώστε να αυξήσουμε την ευαισθητοποίηση, να βελτιώσουμε την πρόληψη, να προάγουμε την πιο έγκαιρη διάγνωση και να διευρύνουμε την πρόσβαση στην περίθαλψη.

«Η συμπλήρωση 40 ετών δραστηριότητας στην Ελλάδα είναι ένα σημαντικό ορόσημο για εμάς και αποτελεί μια ευκαιρία να επαναβεβαιώσουμε τη δέσμευσή μας ότι συνεχίζουμε να αναπτύσσουμε φαρμακευτικά προϊόντα που θα κάνουν πραγματικά καλύτερη τη ζωή των ανθρώπων που τα χρειάζονται και ότι θα τα θέτουμε στο συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα στη διάθεση των ασθενών που ζουν στη χώρα μας.

Είμαστε περήφανοι που μέχρι σήμερα κάνουμε πράξη τη δέσμευσή μας έχοντας τα πιο σύγχρονα προϊόντα μας στη διάθεση των ασθενών, παρά τις ιδιαίτερες δυσκολίες που παρουσιάζει το περιβάλλον του φαρμάκου στην Ελλάδα».

«Η υποστήριξη από τις φαρμακευτικές εταιρείες όπως η δική μας, βοηθά να συνεχίζεται απρόσκοπτα το εκπαιδευτικό και ενημερωτικό έργο με στόχο την ολιστική υποστήριξη των ασθενών. Έχουμε δεσμευτεί ότι αυτό το είδος της υποστήριξης μας θα γίνεται με ανοικτό και διαφανή τρόπο, σύμφωνα με την επιχειρησιακή μας ηθική και την ελληνική νομοθεσία» όπως επεσήμανε ο κ. Ολύμπιος Παπαδημητρίου.

Έχοντας σταθερά «πρωταγωνιστικό» ρόλο στην θεραπευτική κατηγορία του διαβήτη, η Novo Nordisk παρουσίασε τα επιστημονικά επιτεύγματα που έχει εισάγει στη χώρα μας στη διάρκεια των τεσσάρων δεκαετιών παρουσίας. Όπως επίσης και τις νεότερες προσεγγίσεις στο θεραπευτικό μέτωπο της αιμορροφιλίας.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους εκπρόσωποι της Κυβέρνησης και του πολιτικού κόσμου, στελέχη άλλων φαρμακευτικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, ιατροί, ερευνητές, καθηγητές του χώρου της υγείας, εκπρόσωποι ομοσπονδιών και συλλόγων ασθενών, δημοσιογράφοι του χώρου της υγείας καθώς και εκπρόσωποι φορέων της υγείας.

Την έναρξη της εκδήλωσης έκανε ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης κ. Κυριάκος Πιερρακάκης ο οποίος μίλησε για το μέλλον της Ελλάδας στο νέο ψηφιακό κόσμο.

Χαιρετισμό απηύθυνε ο Πρέσβης της Δανίας κ. Klavs A. Holm, ενώ ο Γενικός Διευθυντής της Novo Nordisk Ελλάς Ε.Π.Ε. κ. Ολύμπιος Παπαδημητρίου μίλησε για τα 40 χρόνια της εταιρείας στην Ελλάδα και αναφέρθηκε με έμφαση στις μελλοντικές ερευνητικές κατευθύνσεις της Novo Nordisk διεθνώς.

Οικονομικό φορτίο της νόσου

Σύμφωνα με στοιχεία της Novo Nordisk, παγκοσμίως η δαπάνη για τον διαβήτη και τις επιπλοκές του, το 2017 ανέρχονταν σε 727 δις. δολ. Έως το 2045 η συνολική δαπάνη προβλέπεται να ξεπεράσει τα 776,7 δις. δολ.

Στην Ευρώπη, το 2017, το 9,1% των συνολικών δαπανών υγείας αφορούσε τον σακχαρώδη διαβήτη. Αυτό μεταφράζεται σε 181 δις. ID, με μέση δαπάνη ανά άτομο με διαβήτη 3.132.

Το μέσο ετήσιο κόστος ασθενούς, σύμφωνα με το μοντέλο κόστους θα ανέλθει στα 2.889 ευρώ, με διακύμανση από 1.857 ευρώ έως 3.714 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι για τους 930.750 ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 στην Ελλάδα, το συνολικό ετήσιο κόστος, συμπεριλαμβανομένων των νοσηλειών, θα ανέρχεται σε περίπου 2,3 δις. ευρώ ή 12% των συνολικών δαπανών υγείας. Με τις επιπλοκές μόνο να αντιπροσωπεύουν το 6,5% του συνολικού προϋπολογισμού του Εθνικού Συστήματος Υγείας.

Στην Ελλάδα, η Novo Nordisk έκανε τα πρώτα της βήματα το 1979 - Ολύμπιος Παπαδημητρίου
Ολύμπιος Παπαδημητρίου
Αλλάζοντας τον κόσμο του διαβήτη

Στην Ελλάδα, η Novo Nordisk έκανε τα πρώτα της βήματα το 1979, ενώ παγκοσμίως διαθέτει ενεργή παρουσία 95 και πλέον έτη. Τα πρώτα της βήματα πραγματοποιούνται με την ίδρυση δύο μικρών εταιρειών. Της Nordisk Insulinlaboratorium και Novo Terapeutisk Laboratorium το 1923 και το 1925, αντίστοιχα. Οι δύο εταιρείες ξεκίνησαν την παραγωγή ενός επαναστατικού νέου φαρμάκου, της ινσουλίνης, που είχε μόλις ανακαλυφθεί από δύο Καναδούς επιστήμονες.

Από την ίδρυση τους, οι δύο εταιρείες εστίαζαν στην ανάπτυξη προϊόντων για την
ανακούφιση ασθενών με διαβήτη. Ανταγωνιζόμενες έντονα η μία την άλλη, οι εταιρείες αναδείχθηκαν ως δύο από τις καλύτερες εταιρείες στον κλάδο τους.

Όταν αποφάσισαν τελικά να συγχωνευθούν το 1989, δημιούργησαν την Novo Nordisk. Μια εταιρεία που έκτοτε αναπτύσσεται ταχύτατα και έχει κατακτήσει ηγετική θέση στην αντιμετώπιση του διαβήτη και της αιμορροφιλίας, τη θεραπεία διαταραχών της αυξητικής ορμόνης και τη θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης.

Σήμερα, η Novo Nordisk αποδεικνύει έμπρακτα την υπευθυνότητα της απέναντι στους ασθενείς, τους υπαλλήλους, τις τοπικές κοινωνίες και τους επενδυτές.

Οι ιδρυτές: August and Marie Krogh

Η ιστορία της Nordisk Insulinlaboratorium ξεκίνησε το φθινόπωρο του 1922, όταν ο August και η Marie Krogh έφτασαν στις Ηνωμένες Πολιτείες δια θαλάσσης. Ο August Krogh ήταν καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης και είχε λάβει το βραβείο Νόμπελ στη φυσιολογία το 1920. Ερευνητές του Πανεπιστημίου Yale είχαν προσκαλέσει το ζευγάρι στις Ηνωμένες Πολιτείες. Είχαν ζητήσει από τον August Krogh να δώσει διαλέξεις για την ιατρική του έρευνα σε ολόκληρη τη χώρα.

Κατά την επίσκεψη του στις Ηνωμένες Πολιτείες το ζευγάρι άκουγε καθημερινά τις αναφορές ατόμων που λάμβαναν θεραπεία με ινσουλίνη – την ορμόνη που ανακαλύφθηκε το 1921 από δύο Καναδούς ερευνητές, τον Banting και τον Best.

Η Marie Krogh εκδήλωσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη θεραπεία. Όντας και η ίδια γιατρός, είχε γίνει το 1914 η τέταρτη Δανή που απέκτησε διδακτορικό δίπλωμα στην ιατρική. Ήταν ερευνήτρια με δικό της ιατρείο και είχε αρκετούς ασθενείς με διαβήτη τύπου 1.

Η ίδια η Marie Krogh είχε διαβήτη τύπου 2. Η Marie ήταν εκείνη που πρότεινε να επικοινωνήσει ο σύζυγός της με το Πανεπιστήμιο του Τορόντο όπου είχε παραχθεί το πρώτο σωτήριο εκχύλισμα ινσουλίνης.

Άδεια για την παρασκευή ινσουλίνης

Κατά την παραμονή του ζευγαριού στις Ηνωμένες Πολιτείες ο August Krogh έγραψε στον καθηγητή Macleod, επικεφαλής του ινστιτούτου στο Τορόντο, όπου είχε παραχθεί το πρώτο εκχύλισμα ινσουλίνης.

Το γράμμα έτυχε θερμής υποδοχής. Ύστερα από μια συνάντηση στο Τορόντο, το ζευγάρι επέστρεψε στην Κοπεγχάγη τον Δεκέμβριο του 1922 με άδεια για την παρασκευή και πώληση της ζωτικής σημασίας ινσουλίνης στη Σκανδιναβία. Ο August Krogh ίδρυσε την εταιρεία Nordisk Insulinlaboratorium σε συνεργασία με το δανό ιατρό Hans Christian Hagedorn. Και με την οικονομική υποστήριξη του δανού φαρμακοποιού August Kongsted.

Hans Christian Hagedorn (1888-1971)

Σε ένα γράμμα που έστειλε από τις Ηνωμένες Πολιτείες στο συνάδελφό της στην Κοπεγχάγη Δρ Hans Christian Hagedorn, ο οποίος είχε αναπτύξει μαζί με το φαρμακοποιό Norman Jensen μια υψηλής ακρίβειας μέθοδο για τη μέτρηση του σακχάρου αίματος, η Marie Krogh έγραψε: «Πιστεύω ότι αυτό το παρασκεύασμα θα σε ενδιαφέρει, έπεισα λοιπόν το σύζυγό μου να γράψει στον Δρ Macleod στο Τορόντο και να τον ρωτήσει αν είναι δυνατόν να μάθει τη μέθοδο παρασκευής του, κάτι που θα σας δώσει τη δυνατότητα να κάνετε πειράματα με αυτό στη Δανία. Αυτή η ιδέα άρεσε στον Hagedorn.

Η πρώτη ινσουλίνη

Την επόμενη ημέρα μετά την επιστροφή του ζευγαριού στην Κοπεγχάγη, οι Krogh και Hagedorn αποφάσισαν ότι χρειαζόταν εντατική έρευνα. Τα πρώτα πειράματα έγιναν στην οικία του Hagedorn και στο ινστιτούτο Krogh, στο Εργαστήριο Ζωοφυσιολογίας. Αμέσως μετά – στις 21 Δεκεμβρίου 1922 – οι δύο άνδρες κατάφεραν να εξαγάγουν μια μικρή ποσότητα ινσουλίνης από πάγκρεας βοοειδών. Αυτό ενθουσίασε τους Krogh και Hagedorn. Την άνοιξη του 1923, ασθενείς θεραπεύτηκαν για πρώτη φορά με ινσουλίνη που παρασκεύασαν οι Krogh και Hagedorn.

Ο Hagedorn σταμάτησε να ασκεί την ιατρική, προκειμένου να γίνει επικεφαλής του εργαστηρίου, που ονομάστηκε Nordisk Insulinlaboratorium. Ταυτόχρονα, κυκλοφόρησαν το πρώτο σκανδιναβικό προϊόν ινσουλίνης. Έτσι πραγματοποιήθηκε η ίδρυση της εταιρείας Nordisk Insulinlaboratorium ενώ το έτος 1923 θεωρείται σήμερα ως το έτος ίδρυσης της Novo Nordisk.

Ένα τιμητικό διδακτορικό δίπλωμα

Τις επόμενες δεκαετίες, ο Hagedorn βρισκόταν στην πρώτη γραμμή της καταπολέμησης του διαβήτη με συνεχείς καινοτομίες. Το 1932 αυτός και ο August Krogh ίδρυσαν το φημισμένο Steno Memorial Hospital, κέντρο έρευνας και θεραπείας για άτομα με διαβήτη. Το 1936 αυτός και ο Norman Jensen ανακάλυψαν την πρωταμίνη, μία ουσία που μπορεί να παρατείνει την επίδραση της ινσουλίνης, ανακάλυψη που προκάλεσε μεγάλη αίσθηση.

Αργότερα, η πρωταμίνη προστέθηκε σε μία ινσουλίνη που φέρει το όνομα του Hagedorn. Δηλαδή την ουδέτερη πρωταμίνη Hagedorn ή ινσουλίνη NPH. Αναπτύχθηκε στο Nordisk Insulinlaboratorium το 1946. Επίσης, το 1978 πήρε το όνομά του και μία ερευνητική μονάδα στο Steno Memorial Hospital.

Στην 50ή επέτειο της ανακάλυψης της ινσουλίνης ο Hagedorn βρισκόταν ανάμεσα στους επιστήμονες που θα λάμβαναν τιμητικά διδακτορικά διπλώματα από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο όπου ανακαλύφθηκε η ινσουλίνη το 1921. Ο Hagedorn πέθανε το 1971 – πριν μπορέσει να αποδεχτεί αυτή την τιμή.

August Kongsted (1870-1939)

Ο φαρμακοποιός August Kongsted, ιδιοκτήτης της φαρμακευτικής εταιρείας Løvens kemiske Fabrik (Leo Pharmaceutical Products) εξασφάλισε τα απαραίτητα κεφάλαια για τη χρηματοδότηση της. Την ίδρυση της Nordisk Insulinlaboratorium το 1923.

Το Δεκέμβριο του 1922 τον πλησίασαν οι August Krogh και Hans Christian Hagedorn. Χρειάζονταν χρήματα για να κάνουν έρευνα για την ινσουλίνη. Ο Kongsted προσφέρθηκε να χρηματοδοτήσει την έρευνα και να τους βοηθήσει να ξεκινήσουν την παραγωγή. Ως αντάλλαγμα, ζήτησε το πρώτο προϊόν ινσουλίνης που θα παρήγαγαν να ονομαστεί Leo. Δηλαδή λιοντάρι στα λατινικά.

Τα πειράματα άρχισαν και την άνοιξη του 1923, οι Krogh και Hagedorn κατάφεραν να κυκλοφορήσουν την ινσουλίνη Leo. Το πρώτο προϊόν ινσουλίνης στη Σκανδιναβία. Το 1924 η εταιρεία ήταν οργανωμένη σαν ανεξάρτητος οργανισμός. Όταν έγινε και ο Kongsted μέλος της διοίκησης όπως οι Hagedorn και Krogh.

Harald and Thorvald Pedersen (1878 – 1966 και 1887 – 1961)

Όταν οι Krogh και Hagedorn άρχισαν να παρασκευάζουν ινσουλίνη στο Nordisk το 1923. Συμφώνησαν ότι ο Harald Pedersen ήταν ο κατάλληλος να κατασκευάσει τα μηχανήματα που χρειάζονταν για την παραγωγή ινσουλίνης. Ο Harald Pedersen ο οποίος ήταν αρχικά σιδηρουργός και αργότερα έγινε μηχανουργός υπήρξε ένας ασυνήθιστα ταλαντούχος εφευρέτης. Μετά την απώλεια του ενός ματιού του σε εργατικό ατύχημα, εργάστηκε για τον Krogh για αρκετά χρόνια ως διευθυντής του μηχανουργείου στο Εργαστήριο Ζωοφυσιολογίας. Ο αδελφός του Harald, Thorvald Pedersen, ήταν φαρμακοποιός και εργαζόταν στη δανική εταιρεία Dansk Soyakagefabrik όταν τον προσέλαβε η Nordisk το φθινόπωρο του 1923 για να αναλύσει τις χημικές διεργασίες που εμπλέκονται στην παραγωγή ινσουλίνης.

Ωστόσο, οι δύο αδελφοί δεν εργάστηκαν για την Nordisk για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ο Thorvald Pedersen δεν είχε καλή σχέση με τον Hagedorn και τον Απρίλιο του 1924 η κατάσταση κορυφώθηκε και ο Hagedorn τον απέλυσε. Πιστός στον αδελφό του, ο Harald Pedersen αποφάσισε να υποβάλει την παραίτησή του στον Krogh. Παρόλο που του άρεσε να εργάζεται γι’ αυτόν.

Οι δύο αδελφοί δημιουργούν την δική τους εταιρεία

Οι δύο αδελφοί αποφάσισαν να προσπαθήσουν να παρασκευάσουν οι ίδιοι ινσουλίνη. Συνεργάστηκαν άψογα και την άνοιξη του 1924 κατάφεραν να παραγάγουν ένα σταθερό υγρό προϊόν ινσουλίνης, το οποίο ονόμασαν ινσουλίνη Novo. Ταυτόχρονα, ο Harald Pedersen σχεδίασε μία ειδική σύριγγα. Η σύριγγα Novo διασφάλιζε στους ασθενείς την δυνατότητα να χορηγούν ινσουλίνη στον εαυτό τους με ένεση. Με άνετο και σωστό τρόπο. Οι αδελφοί ήταν έτοιμοι να κυκλοφορήσουν τα προϊόντα τους στην αγορά. Αλλά είχαν αμφιβολίες σχετικά με το αν θα μπορούσαν να αναλάβουν την εμπορία οι ίδιοι. Για το λόγο αυτό επικοινώνησαν με την Nordisk για να προσφέρουν μία μορφή συνεργασίας. Ωστόσο, οι Krogh και Hagedorn απέρριψαν την προσφορά και οι δύο αδελφοί αποφάσισαν να ενεργήσουν μόνοι τους.

Οι αδελφοί ονόμασαν την εταιρεία τους Novo Terapeutisk Laboratorium. Στις 16 Φεβρουαρίου 1925 έστειλαν μία εισαγωγική επιστολή στους Δανούς φαρμακοποιούς, με την οποία τους ενημέρωναν ότι η ινσουλίνη Novo και η σύριγγα Novo ήταν πλέον διαθέσιμες προς πώληση. Αυτή η ημερομηνία θεωρείται ως η ημερομηνία ίδρυσης της Novo παγκοσμίως.

Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα