• Γράφει ο Κοσμάς Ζακυνθινός

Έξι προτάσεις για την προσέλκυση επενδύσεων στις κλινικές μελέτες αλλά και τη βελτίωση της διαδικασίας διεξαγωγής τους παρουσίασε η Έλενα Χουλιάρα, μέλος διοικητικού συμβουλίου του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΣΦΕΕ) και πρόεδρος της AstraZeneca, επισημαίνοντας την αξία της καινοτομίας και φαρμακευτικής έρευνας για τους πολίτες και την οικονομία.

Έξι προτάσεις για την προσέλκυση επενδύσεων στις κλινικές μελέτες αλλά και τη βελτίωση της διαδικασίας διεξαγωγής τους παρουσίασε η Έλενα Χουλιάρα, μέλος διοικητικού συμβουλίου του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΣΦΕΕ) και πρόεδρος της AstraZeneca, επισημαίνοντας την αξία της καινοτομίας και φαρμακευτικής έρευνας για τους πολίτες και την οικονομία.

ΔΩΡΕΑΝ ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

Όπως επεσήμανε η κ. Έλενα Χουλιάρα στο φετινό Πανελλήνιο Συνέδριο της Ελληνικής Επιστημονικής Εταιρείας Οικονομίας & Πολιτικής της Υγείας (ΕΕΕΟΠΥ) «Η πανδημία ανέδειξε την αξία της καινοτομίας και της φαρμακευτικής έρευνας. Είναι αδιαμφισβήτητο ότι η πανδημία έχει πλήξει την παγκόσμια κοινότητα σε πάρα πολλούς τομείς.

Μιλάμε για έναν πολύ μεγάλο φόρο ανθρωπίνων ζωών, με συνολικά 1,5 εκατομμύρια θανάτους και σχεδόν 70 εκατομμύρια κρούσματα, αλλά και ένα πολύ ισχυρό πλήγμα στην παγκόσμια οικονομία. Φέτος αναμένεται ότι το Παγκόσμιο ΑΕΠ θα συρρικνωθεί κατά 4,4% (το 2020 έναντι 2019). Με έναν πρόχειρο υπολογισμό, αυτό υπολογίζεται στα 7 τρισ. δολάρια περίπου».

Κινητήριος δύναμη η φαρμακοβιομηχανία

«Η φαρμακοβιομηχανία, από την αρχή της κρίσης έχει σταθεί αρωγός στην παγκόσμια προσπάθεια προκειμένου να ξεφύγουμε από αυτή την μεγάλη πρόκληση» όπως σημείωσε η κ. Χουλιάρα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η πρόεδρος της AstraZeneca, η φαρμακευτική βιομηχανία αποτέλεσε κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη Κλινικών μελετών εν μέσω πανδημίας, μέσα από 7 βασικά σημεία:

• Έρευνα σε νέες & υπάρχουσες θεραπείες
• Συνεχής παροχή δεδομένων από κλινικές μελέτες σε κυβερνήσεις, εταιρείες & κοινό
• Επιτάχυνση έρευνας και ανάπτυξης αποτελεσματικών και ασφαλών εμβολίων
• Ανάπτυξη & διάθεση διαγνωστικών τεστ
• Διασφάλιση επάρκειας σε απαραίτητα φάρμακα και εμβόλια
• Αύξηση γραμμών παραγωγής για υποψήφια εμβόλια & θεραπείες
• Στήριξη συστημάτων υγείας

«Αν επικεντρωθούμε στην κλινική έρευνα και τις κλινικές μελέτες, είναι χαρακτηριστικό ότι μέσα σε έναν χρόνο έχουν διεξαχθεί ή αναμένεται να ξεκινήσουν 4.137 μελέτες για την COVID-19, εκ των οποίων 2.373 είναι παρεμβατικές κλινικές μελέτες και από αυτές οι 645 κλινικές μελέτες χρηματοδοτούνται από την φαρμακοβιομηχανία. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα ήδη υπάρχουν θεραπείες που έχουν λάβει έγκριση ως θεραπεία για τους νοσούντες από τον κορωνοϊό, ενώ όπως γνωρίζουμε τις τελευταίες ημέρες γίναμε μάρτυρες έγκρισης του πρώτου εμβολίου σε 3 χώρες» σημείωσε χαρακτηριστικά η κ. Χουλιάρα.

Πανδημία και απουσία της καινοτομίας

«Με όλα αυτά θέλω να αναδείξω ότι η αξία της φαρμακευτικής καινοτομίας και κλινικής έρευνας είναι πρωτίστως στην υγεία και τη ζωή των πολιτών. Ο βαρύς αυτός απολογισμός σε αριθμούς της πανδημίας είναι ακριβώς αποτέλεσμα της απουσίας καινοτομίας. Οικονομικά, το βάρος των 7 τρις. στην παγκόσμια οικονομία, ως απόρροια των μέτρων που έχουν ληφθεί για τον περιορισμό της πανδημίας, είναι ένα στοιχείο που θα πρέπει να κρατάμε όταν μιλάμε για το κόστος των φαρμάκων -όπως γίνεται στην Ελλάδα- και ξεχνάμε εντελώς την αξία του φαρμάκου.

Κλινικές μελέτες: Η χαμένη ευκαιρία

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η κ. Χουλιάρα, η Ελλάδα προσελκύει περίπου 200 κλινικές μελέτες ετησίως. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η χώρα να απορροφά μόλις το 0,14% των επενδύσεων της φαρμακευτικής βιομηχανίας σε έρευνα και ανάπτυξη στην Ευρώπη, με μόλις 51 εκατ. ευρώ το 2018. Είναι πιστεύω εμφανής η υστέρηση που παρουσιάζει η Ελλάδα σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες με ίδιο πληθυσμό.

«Πρόκειται για χαμένη ευκαιρία για τους Έλληνες ασθενείς και για τα νοσοκομεία, αλλά και την οικονομία. Σε πρόσφατη μελέτη που διεξήχθη υπολογίστηκε ότι εάν η Ελλάδα μπορούσε να απορροφήσει αυτό που της αναλογεί με βάση τους ευρωπαϊκούς όρους στις επενδύσεις κλινικών μελετών, δηλαδή ένα ποσό 250 εκατ. ευρώ, θα είχε πολλαπλασιαστικό όφελος στο ΑΕΠ της χώρας, της τάξης του 1,1 δις. ευρώ. Θα απέφερε επιπλέον φορολογικά έσοδα της τάξης των 270 εκατ. ευρώ, ενώ θα δημιουργούνταν 23 χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας σε τομείς υψηλής ειδίκευσης επιστημόνων.

Στην μελέτη της Deloitte οι κλινικές μελέτες προτάσσονται ως έναν βασικός πυλώνας των επενδύσεων στο χώρο του φαρμάκου.

Οι προτάσεις της φαρμακοβιομηχανίας για τις κλινικές μελέτες

Στην πολύ θετική κατεύθυνση της κυβέρνησης είναι η πρόταση νομοθέτηση για συμψηφισμό του clawback με επενδύσεις και σε κλινικές μελέτες, τονίζει η κ. Έλενα Χουλιάρα.

«Ένα βασικό πρόβλημα που χρήζει άμεσης επίλυσης είναι οι χρόνοι που απαιτούνται για την έγκριση των κλινικών μελετών στα νοσοκομεία. Ενώ οι χρόνοι εγκρίσεων από τον ΕΟΦ και την Εθνική Επιτροπή Δεοντολογίας είναι πραγματικά υποδειγματική, εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε σημαντικά προσκόμματα και καθυστερήσεις όταν ξεκινά η διαδικασία στα νοσοκομεία. Σύμφωνα με το νόμο, θα έπρεπε η διαδικασία να ολοκληρώνεται μέσα σε έναν μήνα. Όμως σε αρκετές περιπτώσεις απαιτείται πάνω από 4 μήνες.

Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε πέρυσι αναδείχθηκε η άγνοια των διοικητών νοσοκομείων για την αξία και τα οφέλη των κλινικών μελετών. Σε αυτή την κατεύθυνση θα πρέπει να υπάρξει επιμόρφωση αλλά και να δοθούν κίνητρα στους διοικητές για την επίσπευση των διαδικασιών».

Η πρόεδρος της AstraZeneca παρουσίασε σειρά 6 προτάσεων για προσέλκυση επενδύσεων σε κλινικές μελέτες και βελτίωση της διαδικασίας διεξαγωγής τους:

• Κίνητρα στους Διοικητές των νοσοκομείων
• Γραφείο κλινικών μελετών στα νοσοκομεία και στο Υπουργείο Υγείας (one stop shop)
• Απλούστευση και ομογενοποίηση της διαδικασίας των κλινικών μελετών
• Άμεση επίλυση προβλημάτων-πλαίσιο με τις μη παρεμβατικές μελέτες
• Δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας-μητρώο για καταγραφή κλινικών μελετών και δυνατότητα ταυτόχρονης υποβολής στη ΓΓΕΤ (Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας)
• Υιοθέτηση καλών πρακτικών από άλλες χώρες της ΕΕ στην προσέλκυση κλινικών μελετών και τη διαδικασία διεξαγωγής τους

Ραγκούσης: Τα 3 κρίσιμα ζητήματα στην εποχή του κορωνοϊού

Από πλευράς του ο κ. Ζαχαρίας Ραγκούσης, αντιπρόεδρος διοικητικού Συμβουλίου του ΣΦΕΕ και επικεφαλής της Pfizer στην Ελλάδα, επεσήμανε τα 3 κρίσιμα ζητήματα στην εποχή του κορωνοϊού, αλλά και στη συμβολή του κλάδου του φαρμάκου.

Σύμφωνα με τον κ. Ραγκούση, επικεφαλής της Pfizer, σε όρους ΑΕΠ η συμβολή του κλάδου εκτιμάται σε 6,9 δισ. ευρώ ή 3,7% του ΑΕΠ το 2018. Η άμεση επίδραση στο ΑΕΠ της χώρας από τον κλάδο φαρμάκου εκτιμάται σε 1,7 δισ. ευρώ, ενώ η έμμεση επίδραση ξεπερνά τα 1,5 δισ. ευρώ.

«Για κάθε ευρώ προστιθέμενης αξίας των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον κλάδο του φαρμάκου δημιουργούνται άλλα 3,1 ευρώ ΑΕΠ στο σύνολο της ελληνικής οικονομίας», πρόσθεσε.

Όπως εξήγησε, σε όρους απασχόλησης, η συνολική συνεισφορά των φαρμακευτικών εταιρειών εκτιμάται σε 136 χιλ. θέσεις εργασίας ή 3,6% της συνολικής απασχόλησης. Συγκεκριμένα, κάθε θέση εργασίας στον κλάδο του φαρμάκου υποστηρίζει άλλες 3 θέσεις απασχόλησης συνολικά στην οικονομία.

Όπως τόνισε ο κ. Ραγκούσης, τα κρίσιμα ζητήματα στην εποχή του κορωνοϊού είναι:

• Ανάγκη επανεξέτασης προϋπολογισμών υγείας-φαρμάκου: όριο και συνυπευθυνότητα στο μηχανισμό επιστροφών
• Αύξηση του ποσού για συμψηφισμό μέρους του clawback με επενδύσεις είτε στην παραγωγή είτε στην Ε&Α
• Smart health: Κέντρα Αριστείας σε Real World Evidence Data, εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης, εξατομικευμένη διαγνωστική

Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα